Kiedy para bezskutecznie stara się o poczęcie dziecka przez okres minimum 12 miesięcy, bez żadnych zabezpieczeń, rodzi się podejrzenie, że jest ona niepłodna. Najprostszym badaniem diagnostycznym polecanym przez lekarzy w takich przypadkach jest badanie nasienia. Metoda ta zwykle jest pierwszym krokiem w walce z niepłodnością, gdyż diagnozowanie kobiety jest o wiele trudniejsze i bardziej inwazyjne. Wskazaniem do badania nasienia są też m.in. chęć uczestnictwa w programie dawstwa nasienia, czy operacje chirurgiczne w obrębie narządów rozrodczych.
Jak przygotować się do badania?
Przed badaniem mężczyzna musi oddać nasienie w drodze masturbacji lub podczas stosunku płciowego. Powinno być one oddane po minimum dwóch dobach, a maksymalnie siedmiu dniach od ostatniego wytrysku. Zalecane jest wykonanie tej czynności w specjalnie do tego przeznaczonym pokoju koło laboratorium, w którym często dostępne są materiały o treści erotycznej. Oddawanie nasienia w domu jest możliwe, jednak tylko w szczególnych przypadkach, ponieważ materiał do badania powinien być przechowywany w odpowiedniej temperaturze (20-37 stopni) i warunkach. Przy oddawaniu nasienia należy pamiętać o zebraniu całości materiału, sterylnym pojemniku, zapisaniu czasu pobrania próbki oraz odpowiednim przechowywaniu i przewiezieniu jak najszybciej (do 60 minut) do laboratorium.
Jak przebiega badanie nasienia?
Najpierw oceniane są takie cechy nasienia jak kolor, konsystencja, czas upłynnienia (z konsystencji grudkowatej), objętość, lepkość, pH. Następnym etapem jest obserwacja mikroskopowa, podczas której sprawdza się obecność aglutynatów (ruchome plemniki sklejone ze sobą), agregatów (nieruchome plemniki sklejone ze sobą lub ruchomy plemnik przyklejony np. do nici śluzu), nici śluzu, i innych komórek np. nabłonkowych, leukocytów. Później laboranci oceniają ruchliwość, żywotność, ilość, a także budowę plemników. W przypadku wykrycia nieprawidłowości, np. zbyt dużej liczby leukocytów w spermie, zalecany jest posiew nasienia, będący bardziej szczegółowym badaniem. Odbierając wyniki pacjenci mogą porównać swoje parametry z normami Światowej Organizacji Zdrowia, ważne jest jednak skonsultowanie ich z lekarzem, gdyż interpretacja jest skomplikowana, a wiele czynników może wpłynąć na przekłamanie obrazu. Są to np. niedostosowanie się do zalecenia wstrzemięźliwości przed oddaniem nasienia, przebyte infekcje, czy zbyt duża intensywność życia seksualnego. Należy mieć świadomość, że wykrycie nieprawidłowości nie musi oznaczać bezpłodności, a parametry związane z zawartością spermy u każdego mężczyzny są zmienne.
Bezpłodność u mężczyzn
Przyczyną braku płodności, czy też jej upośledzenia są zazwyczaj u mężczyzn problemy z jakością lub ilością plemników, a także uszkodzenia jąder (mechaniczne lub spowodowane przez choroby). Na parametry dotyczące plemników ma wpływ tryb życia, jaki dany mężczyzna prowadzi. Co nie sprzyja płodności? Wszelkie używki (alkohol, papierosy, narkotyki), niektóre leki (np. antydepresanty), noszenie obcisłych ubrań, które zbyt ogrzewają jądra, oraz wiek powyżej 40 lat. Ryzyko bezpłodności zwiększają też choroby ogólne: cukrzyca, zaburzenia funkcjonowania wątroby i trzustki, zapalenie nerek, gruźlica. Płodność w wielu przypadkach można poprawić – lekarz dobiera leczenie w zależności od typu zaburzenia, może być ono farmakologiczne lub operacyjne, czasem rozwiązaniem pozostaje wspomagane zapłodnienie.
Cytologia
Cytologia jest to badanie, które wykonuje lekarz ginekolog. Cytologia opiera się na wydobyciu (pobraniu) z waginy wymazu z szyjki macicy. Badanie pozwala na dość wczesne wykrycie stanu przedrakowego.
Zapalenie osierdzia łączy się bezpośrednio z zapaleniem serca (niekiedy używa się określenia zapalenie mięśnia sercowego). Najogólniej mówiąc jest to stan zapalny blaszek osierdzia, który może mieć różne przyczyny.
Żylaki
Powstanie żylaków niekoniecznie musi się wiązać z innymi dolegliwościami, za wyjątkiem tego, że nogi wyglądają nieestetycznie. Niezależnie od tego, czy sprawiają ból, czy nie, ich obecność jest widoczna gołym okiem.